Nowe przepisy o minimalnych i maksymalnych temperaturach w pracy

Długo wyczekiwana nowelizacja przepisów, o którą również upominała się OZZ Inicjatywa Pracownicza, staje się faktem. Została wprowadzona zmianą Rozporządzenia ws. ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy opublikowaną w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej z 10 lipca 2026 r. pod pozycją 927. Jednak na jej wejście w życie pracownice i pracownicy będą musieli poczekać do 11 stycznia 2027 roku.

Nowe przepisy o maksymalnych dopuszczalnych temperaturach podczas pracy

Nowe przepisy przewidują, że w czasie świadczenia pracy, temperatura w pomieszczeniach nie będzie mogła być wyższa niż 35°C. W przypadku ciężkich prac fizycznych [1] wykonywanych na otwartej przestrzeni, maksymalna dopuszczalna temperaturą będzie wynosić 32°C. Jeżeli temperatura przekroczy ten poziom, co do zasady, praca nie będzie mogła być wykonywana, z uwzględnieniem wyjątków przewidzianych w rozporządzeniu (patrz tabela na końcu artykułu).

Druga zmiana odnosi się do wysokich temperatur wynikających z warunków atmosferycznych. Jeżeli z tych względów urządzenia pomiarowe w pomieszczeniu będą pokazywać ponad 28°C (lub więcej niż 25°C w przypadku ciężkich prac fizycznych) pracodawca będzie zobowiązany zapewnić odpowiednie rozwiązania techniczne obniżające lub ograniczające wzrost temperatury, chyba że nie pozwalają na to względy technologiczne (np. proces produkcji wymaga wysokich temperatur). W takim przypadku, zgodnie z nowymi przepisami, będzie trzeba zastosować odpowiednie rozwiązania organizacyjne, minimalizujące wpływ wysokich temperatur na zdrowie pracowników i pracownic, które będą dostosowane do specyfiki pracy w danym zakładzie.

Wspomniane rozwiązania organizacyjne, mające obniżyć lub ograniczyć wpływ wysokich temperatur, będą musiały być wprowadzone przez pracodawcę po konsultacji z zakładową komisją BHP lub, w przypadku jej braku, po konsultacji z pracującymi w danym zakładzie lub ich przedstawicielami - o czym mówi artykuł 237 [11a] Kodeksu pracy. W takim przypadku, w celu wdrożenia konkretnych kroków, przepisy będą też wymagać zasięgnięcia opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną. Po zakończeniu konsultacji pracodawca będzie musiał poinformować pracowników i pracownice o ustalonych rozwiązaniach organizacyjnych w zwyczajowy sposób, przyjęty w danym zakładzie pracy.

W kontekście omawianych zmian, istotne jest to, kiedy nowe maksymalne limity będą miały zastosowanie. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wyjaśnia, że przepisy mają działać w czasie rzeczywistego przekroczenia temperatury. Sama prognoza pogody nie będzie więc wystarczającą podstawą do uznania, że maksymalny próg został przekroczony. W praktyce oznacza to konieczność ścisłego monitorowania temperatury w zakładzie pracy, tak by skuteczniej zabezpieczyć się przed negatywnymi skutkami wysokich temperatur i zagwarantować egzekwowanie nowych przepisów.

Dotychczasowe przepisy dotyczące temperatur

Do tej pory, Rozporządzenie ws. ogólnych zasad bezpieczeństwa i higieny pracy zobowiązywało pracodawców do zapewnienia w pomieszczeniach, w których wykonywana jest praca temperatury nie niższej niż 14°C, lub nie niższej niż 18°C w przypadku lekkiej pracy fizycznej i pomieszczeń biurowych. Wyjątkiem od tych zasad były sytuacje, gdy względy technologiczne nie pozwalają na zapewnienie takiej temperatury (np. praca w chłodniach). Przepisy nie wskazywały natomiast wprost maksymalnej dopuszczalnej temperatury.

Do pewnego stopnia ochronę przed zbyt wysokimi lub niskimi temperaturami w pracy można było wywieść z art. 210 Kodeksu pracy. W myśl wspomnianego przepisu, pracownik lub pracownica może powstrzymać się od pracy, gdy warunki nie odpowiadają przepisom dotyczącym bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia. W takim przypadku należy niezwłocznie zawiadomić przełożonego. Jeżeli samo powstrzymanie się od pracy nie usuwa zagrożenia, osoba pracująca może również oddalić się z miejsca zagrożenia.

Art. 210 § 3 przewiduje przy tym zachowanie prawa do wynagrodzenia za czas powstrzymania się od pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia w przypadkach określonych w tym przepisie.

Nie oznacza to jednak, że każda przerwa w pracy spowodowana upałem automatycznie będzie płatna na podstawie art. 210. Odrębną podstawę stanowi art. 81 Kodeksu pracy, dotyczący wynagrodzenia za czas niewykonywania pracy z powodu przeszkód dotyczących pracodawcy oraz przestoju. To, jaka podstawa prawna znajdzie zastosowanie, będzie zależało od okoliczności konkretnej sytuacji.

Tabela - maksymalne i minimalne temperatury w miejscu pracy od 11 stycznia 2027 r.

Wnioski i czego brakuje w przepisach?

Jak już wspomniałem, nowe przepisy, wprowadzające maksymalny limit temperatur w pracy jest krokiem w dobrą stronę. Należy się jednak zastanowić, czy wspomniane przepisy wprowadzają wystarczającą ochronę? Czy praca w obrębie omawianych limitów, po uwzględnieniu wszystkich wyjątków jest bezpieczna dla zdrowia? Czy zmiany nie powinny być iść dalej - zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, jak problematycznym jest często egzekwowanie konkretnych przepisów prawa pracy przez pracowników i pracownice, a także związkowe komisje zakładowe.

Walka o lepsze prawo dla ludzi pracy musi trwać dalej, by kolejne zmiany w lepszy sposób zabezpieczały zdrowie i życie pracownic i pracowników oraz by komfort pracy był wyższy, zwłaszcza w dobie coraz bardziej ekstremalnych zjawisk pogodowych i zmian klimatu.

Opracowanie: Mateusz Dyjach / Zespół ds. Wsparcia Prawnego Regionu Wschodniego OZZ IP

Redakcja: Jakub Grzegorczyk / Zespół ds. Wsparcia Prawnego Regionu Wschodniego OZZ IP

Przypisy:

[1] ciężka praca fizyczna to taka aktywność fizyczna, która w ciągu zmiany roboczej powoduje efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet